Հայ ժամանակակից արվեստի պատմության մեջ Ռուդոլֆ Խաչատրյանը բացառիկ այն արվեստագետներից է, որի ստեղծագործությունը դուրս է գալիս ժամանակի, ժանրի և գեղարվեստական պայմանականությունների սահմաններից։ Նրա արվեստը ոչ միայն գեղագիտական երևույթ է, այլև մտքի, հոգևոր փորձառության և անընդհատ ինքնահաղթահարման ճանապարհ։ Այդ ճանապարհի մասին ամենադիպուկ գնահատականներից մեկը տվել է Ժամանակակից արվեստի թանգարանի հիմնադիր Հենրիկ Իգիթյանը՝ նշելով, որ Խաչատրյանի ընտրած ուղին «անվերջ է», ունի հեռավոր նախորդներ և ոչ պակաս հեռավոր՝ գրեթե տիեզերական ավարտ, իսկ նրա ամբողջ ստեղծագործությունը կարելի է ընկալել որպես մշտապես զարգացող գիծ, որը արվեստագետին տանում է դեպի կատարյալի, նույնիսկ՝ անհասանելիի սահմանները։
Խաչատրյանի արվեստը հենց այդ անընդհատ որոնման մարմնավորումն է։ Նա երբեք չի բավարարվել արդեն ձեռք բերվածով․ յուրաքանչյուր ստեղծագործություն հաջորդի նախադուռն էր, յուրաքանչյուր ձև՝ նոր տարածության բացահայտում։ Այդ պատճառով նրա գործերում դասական մտածողությունը միահյուսվում է նորարարական լեզվին, իսկ նյութը վերածվում է գաղափարի կրողի։ Գեղանկարչությունը, գրաֆիկան, քանդակային մտածողությունը և օբյեկտի տարածական կազմակերպումը նրա ստեղծագործության մեջ հանդես են գալիս որպես մեկ ամբողջական աշխարհընկալման տարբեր դրսևորումներ։
Հենրիկ Իգիթյանը Ռուդոլֆ Խաչատրյանին բնորոշում էր որպես իսկական դասական՝ բառի ոչ միայն բարձր, այլև խորքային իմաստով։ Նրա համոզմամբ՝ Խաչատրյանի հաջողությունները պարզապես հիշողություններ կամ արձագանքներ չէին անցյալի մեծ արվեստից, այլ կենդանի ապացույց, որ մեր օրերում ևս հնարավոր է արվեստի իսկական հրաշքը։ Այդ գնահատականը վերաբերում է ոչ միայն ստեղծագործությունների կատարելությանը, այլև արվեստագետի ներքին ազնվությանը, իր ընտրած ճանապարհին անվերապահ նվիրվածությանը և գեղարվեստական չափանիշների բացառիկ բարձրությանը։
Ինքը՝ Ռուդոլֆ Խաչատրյանը, իր ստեղծագործական ձևավորման ակունքները կապում էր Երվանդ Քոչարի հետ։ Նա խոստովանում էր, որ պատանեկության տարիներին Քոչարի հետ հանդիպումն իր կյանքի ամենամեծ իրադարձությունն էր։ Խաչատրյանի համար Քոչարը ոչ միայն մեծ արվեստագետ էր, այլ բացառիկ մտավորական, որի ընկերությունն ու վստահությունը կանխորոշեցին իր հետագա ստեղծագործական և մարդկային ճակատագիրը։ Այդ ազդեցությունը Խաչատրյանի արվեստում չի վերածվում ընդօրինակման․ այն դառնում է մտածողության ազատության, նորի որոնման և արվեստի հանդեպ անզիջում վերաբերմունքի հիմք։
Ռուդոլֆ Խաչատրյանի ստեղծագործական աշխարհը կառուցված է ոչ թե արտաքին տպավորությունների, այլ ներքին տեսողության վրա։ Նրա յուրաքանչյուր աշխատանք հանդիսատեսին առաջարկում է ոչ միայն դիտել, այլ մտնել տարածության, ձևի և գաղափարի փոխհարաբերությունների մեջ։ Այդ պատճառով նրա արվեստը ժամանակի ընթացքում չի կորցնում իր արդիականությունը․ այն շարունակում է բացահայտվել յուրաքանչյուր նոր դիտողի համար՝ պահպանելով իր մտավոր խորությունն ու գեղարվեստական ազդեցությունը։
Այսօր Ռուդոլֆ Խաչատրյանի ստեղծագործական ժառանգությունը հայ ժամանակակից արվեստի կարևորագույն արժեքներից է։ Այն վկայում է, որ իսկական արվեստը ծնվում է ազատ մտքից, անսահման որոնումից և կատարելության հանդեպ անսասան հավատից՝ դառնալով մշակութային հիշողության կենդանի մաս և շարունակելով ներշնչել նոր սերունդներին։
Կից ներկայացված լուսանկարում՝ Ռուդոլֆ Խաչատրյանի «Բազմաչափ օբյեկտ» ստեղծագործությունն է (2001 թ.)։