Հոդվածներ
Հոդվածներ, պատմություններ եւ նյութեր թանգարանի հավաքածուի ու ժամանակակից արվեստի շուրջ։
Համլետ Հովսեփյան
Քչերը գիտեն, որ հայ ժամանակակից արվեստի բացառիկ դեմքերից մեկը՝ Համլետ Հովսեփյանը, ով անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել աշխարհի տարբեր երկրներում և մասնակցել միջազգային տարբեր բիենալեներին, հարցազրույց է տվել շվեյցարացի համադրող արվեստի քննադատ և Լոնդոնի «Սերփենթայն» պատկերասրահի տնօրեն` Հանս Ուլրիխ Օբրիստին: Հանս-Ուլրիխ Օրբիստը երկար տարիներ է, արվեստի աշխարհի հարյուր ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկի արաջատարներից է, ըստ միջազգային Art Review ամսագրի`ում համար համար արվեստագետները աշխարհում ամենակարևոր մարդիկ են ։ Նա առավել հայտնի է իր «Հարցազրույց» նախագծով, որն այժմ ունի ավելի քան երկու հազար ժամ ձայնագրություններ ժամանակակից մշակույթի առաջատար գործիչների հետ` Զահա Հադիդից մինչև Յոկո Օնո, և այդ զրույցների գրքերի անվերջ հրատարակմամբ։ https://www.criticalreview.am/en/1543740183
Հենրիկ Իգիթյանը՝ Իոսիֆ Կարալյանի մասին
Կարալյանի ստեղծագործությունը յուրատեսակ հուզիչ կարոտ է դեպի մանկության երկիրը, որը կարելի է այցելել միայն երազում և երևակայության մեջ, քանի որ այն այլևս գոյություն չունի։ Յուրաքանչյուր մարդու մանկությունը, ինչպես նաև նրա ժամանակաշրջանը, անկրկնելի են, անկրկնելի են նաև ապրած զգացողությունները, և դրանք տեսողական կերպով պահպանվում են հիմնականում կերպարվեստում։ Այսպիսով, Կարալյանը հայկական գեղանկարչություն բերեց նոր ժանր՝ հիշողությունների ժանրը։ Հետագայում այդ ուղղությունը շարունակեցին Հակոբ Անանիկյանը և Վաղարշակ Էլիբեկյանը։ Ինչպես գրականության մեջ բարձր են գնահատվում հուշագրությունները, այնպես էլ դրանք լիովին բնական և արդարացված են կերպարվեստում։ Առանձնապես արժեքավոր են այն մարդու ստեղծագործությունները, ով անցել է սայլերի ու կերոսինային լամպերի ժամանակներից մինչև տիեզերական դարաշրջանի սկիզբը և կարողացել է իր ժամանակի բարձրությունից հայացք նետել անցյալին։ Կարալյանը բովանդակության նկարիչ է։ Նա երբեք ձևականորեն չի վերաբերվում պատկերման առարկային. ձևը թելադրվում է սյուժեով և այն մոտիվով, որի վրա նա կանգ է առնում։ Սա նրա ստեղծագործությունների գլխավոր արժանիքն է։ Դրանք առանձնանում են խոր պատկերավորությամբ և յուրաքանչյուր կտավին տալիս են հիշվող, ինքնատիպ բնութագիր։ Կարալյանի համար անցյալը կիսամոռացված հիշողությունների առանձին դրվագներ կամ տեսարաններ չեն։ Դա փաստերի անընդհատ շղթա է, որը միաձուլվում է մեկ ամբողջական ու անկրկնելի գեղարվեստական կերպարի մեջ։ Նրա ստեղծագործությունը բաղկացած է առանձին, ինքնուրույն գործերից, սակայն դրանք անքակտելիորեն կապված են ընդհանուր գաղափարով՝ կյանքի մեկ մեծ գրքի գլուխների պես։ Յուրաքանչյուր ստեղծագործություն ինքնին գեղարվեստական արժեք ունի, սակայն ամբողջ ստեղծագործության համատեքստում դրա նշանակությունը կրկնապատկվում է։ Նկարիչը կարողացել է իր սերունդների համար պահպանել իր ժողովրդի կենսագրության ամենահետաքրքիր էջերը, ժողովրդի, որի հետ անքակտելիորեն կապված է եղել նրա ողջ կյանքը։ Հեղինակի միտքը «Վերցրեք մի ծեր ջրաղացպանի փայտը․ դրա թեթևակի կորացած գլխիկը տիրոջ ձեռքերի շփումից ամբողջովին հղկվել է, իսկ քրտինքից ստացել է խորը սաթագույն երանգ։ Երևակայություն ունեցող մարդու մոտ, երբ նա նայում է այդ փայտի գլխիկին, առաջանում է պատկերների, հիշողությունների և ասոցիացիաների մի ամբողջ շարք։ Այնուհետև մտեք գալանտերիայի խանութ և խնդրեք գործարանային արտադրության ձեռնափայտ․ ոչ մի պատկեր, լուռ փայտ։ Ահա թե ինչու ցանկացած իսկական հնագիտական առարկա այդքան մեծ տպավորություն է թողնում։ Այդ իրերի մեջ կա ժամանակ և ինչ-որ մեկի հոգին»։